Trabzon, Türkiye
18 Halk EÄŸitim Merkezi
Trabzon, Karadeniz’in güçlü ritmi ve köklü ticaret geleneÄŸiyle ÅŸekillenen dinamik bir kültürün kentidir. Telkâri iÅŸçiliÄŸinden ahÅŸap oymacılığına, geleneksel el sanatlarından yerel zanaatkârlığa uzanan miras; sabır ve ustalıkla hayat bulur. Denizin dalgası ve daÄŸların direnci, zanaatkârın elinde karakterli bir estetiÄŸe dönüÅŸür. Trabzon’da üretim, geçmiÅŸten gelen kültürel birikimi kararlı bir süreklilikle bugüne taşır. Trabzon, emeÄŸi cesaret ve ustalıkla buluÅŸturan, Anadolu’nun canlı ve güçlü renklerinden biridir.
This is your About section. Every website has a story and users want to hear yours. This is a great opportunity to give a full background on who you are and what your site has to offer. Double click on the text box to edit the content and add all the information you want to share. You may like to talk about how you got started and share your professional journey. Explain your core values, your commitment to customers and how you stand out from the crowd.
TRABZON-Çaykara
Çaykara Halk EÄŸitimi Merkezi
Üretilen DeÄŸerler
01.Kofi
02.Külek
03.Feretiko
04.Yayık
01.Kuru yaprak taşımak amacıyla kullanılan bir sırt sepetidir. ÇoÄŸunlukla fındık çubuklarından yapılır. DoÄŸu Karadeniz bölgesinde kalaf olarak bilinen sırt sepeti, Dîvânu Lugâti't-Türk'te "kürin" olarak geçmektedir.Lazcada sırt sepeti olarak kullanılan "tikina" ve "kalati" kelimeleri, Gürcücede bebek anlamına kalan "iina" kelimesinden türemiÅŸtir. Kuru yaprak taşımak amacıyla kullanılan kofin, Anadolu'da köfün/köhün, Ordu'da köÄŸün, Yunancada kofini adıyla bilinmektedir. Kofin kelimesi, Antik Yunancada sepet anlamına gelen kofinos kelimesinden türemiÅŸtir.Batı Rize'de orta boy sırt sepetine metroÅŸike, metuÅŸi veya metruÅŸ denmektedir.
02.Külek, bal, yoÄŸurt, yaÄŸ, pekmez, süt,peynir gibi gıda maddelerini saklamaya ve taşımaya yarayan kulplu veya kulpsuz derin bir mutfak aletidir. Külek yapımında beyaz dut, siyah dut, sultani söÄŸüt ve ceviz aÄŸacından elde edilen kereste kullanılır. Külek Peyniri; Trabzon, Araklı, Tonya, Çaykara, Of, Artvin, Rize, Posof'ta üretilen peynirdir. Ä°nek sütünden yapılır. Külek denilen ahÅŸap fıçılarda hazırlanır.
03.Yurt dışında “Trabzon keteni”, yurt içinde ise Rize Bezi olarak bilinen Feretiko, DoÄŸu Karadeniz’de kendir ipliÄŸinden el tezgâhlarında dokunan geleneksel bir kumaÅŸtır. GeçmiÅŸi Ä°skitler dönemine dayanan bu üretim biçimi, 1960’lı yıllara kadar bölgedeki evlerde yaygın olarak sürdürülmüÅŸtür. Kenevirden elde edilen iplerle dokunan Feretiko, gömlek, havlu, iç çamaşırı ve çarÅŸaf yapımında kullanılmış, teri hızlı emip kurutması ve hava aldırması nedeniyle çok tercih edilmiÅŸtir. Osmanlı döneminde saray eÅŸrafının yanı sıra sıcak ve nemli bölgelerden de talep görmüÅŸtür. Yunanca Karadeniz diyalektinde “giyim için kumaÅŸ” anlamına gelen Feretiko, tarihi kayıtlarda Tanrıça Attika’nın giysisiyle de iliÅŸkilendirilir.
04.Trabzon yayla evlerinde hayvansal ürünlerden tereyağı, ayran gibi ürünleri elde edebilmek için ahÅŸaptan yapılan alt kısmı geniÅŸ üst kısmı dar ve 120-130 cm boyunda geniÅŸ tarafından tutulup, çalkalanarak kullanılan bir araçtır. Bölgemizde hayvancılığın yaygın olduÄŸu zamanlarda yoÄŸun olarak kullanılan yayıklar tereyağı yapımında kullanılırdı. SaÄŸlam aÄŸaçlardan el iÅŸçiliÄŸi ile yapılan yayıklar bölge halkı tarafından kullanılmaktadır. AhÅŸap yayıklardan dolayısıyla bölgemizde birçok tereyağı markası bulunmaktadır.
TRABZON-Dernekpazarı
Dernekpazarı Halk Eğitimi Merkezi
Üretilen DeÄŸerler
Ahşap Kaşık
Yöremizde ÅŸimÅŸir aÄŸacından üretilen kaşıktır. Dere yataklarında ve kayalık alanlarda yetiÅŸen ÅŸimÅŸir aÄŸacı dayanıklı ve iÅŸlenmesi zor bir aÄŸaçtır. Bu kaşıkları hala daha yöremizde ev hanımları tercih etmektedir. Usta sayısı ise giderek azalmaktadır.
TRABZON-Köprübaşı
Trabzon Köprübaşı Halk EÄŸitimi Merkezi
Üretilen DeÄŸerler
Şimşir Kaşık Yapımı
ÅžimÅŸir Kaşık, ÅŸimÅŸir aÄŸacından elde edilir. Sert ve dayanıklı bir aÄŸaç türü olan ÅŸimÅŸir aÄŸacı, yaklaşık 10 yılda bir yaÅŸ alır ve büyür, o nedenle de normal boyutlarına ulaÅŸması yaklaşık 100 yılı bulur. Bu aÄŸaçtan yapılan kaşıklar da dayanıklı ve özeldir. Ä°lçemizde bu aÄŸaçlar koruma altında olup izinle kesim yapılmaktadır. Bu kaşıklar dayanıklı ve kullanışlı olduÄŸu için hem ilçe halkı hem de ulusal ölçekte yoÄŸun talep görmektedir. Bu nedenle ilçemizde ÅŸimÅŸir kaşığı yapımı yaygın olup satışları da gerçekleÅŸmekte ve ilçe halkına ekonomik katkı saÄŸlamaktadır. Ayrıca bu alanda ki kurslar unutulmaya yüz tutmuÅŸ kurslar kapsamında açılarak bu çalışmaların devamı saÄŸlanmaktadır.
TRABZON-Şalpazarı
Şalpazarı Halk Eğitimi Merkezi
Üretilen DeÄŸerler
01.Çanta
02.Dastar
03.Yöresel Kadın Kıyafeti
04.AÄŸasar BebeÄŸi
05.Bel Bağı
06.Dırmaç
01.Yörede, erzak, malzeme taşımada kullanılan çeÅŸitli boyutlarda, elde dokunarak ve nakışlayarak yapılan ürünlerdir. Çok eski zamanlardan beri kullanılmaktadır. Boyutlarına göre sırt çantası veya yan çanta olarak kullanılır. Geleneksel olarak üretilen çantalar saÄŸlam ve kullanışlı olması sebebiyle tercih edilir(sırtta terlememesi, hafif olması gibi). Yün ve orlon ipliklerden, konar-göçer, yer tezgahlarında dokunarak elde edilen kumaÅŸtan, özel elde dikiÅŸ teknikleriyle yapılır. Yöresel nakışlarla ve püsküllerle süslenir. Çok eski zamanlardan beri kullanılır. Trabzon’un iç kesimlerinde yapılmakla beraber dikim ve süsleme teknikleri Åžalpazarı’na hastır. Yörede çokça kullanıldığı için istihdam saÄŸlayıcı bir iÅŸ olabilir.
02.Kilim ve battaniye olarak kullanılan yöresel dokumadır. Yün ve orlon iplik kullanılarak konar-göçer tezgahlarda dokunan 30 cm enindeki kumaÅŸlar elde yapılan özel dikiÅŸ teknikleriyle birleÅŸtirilerek istenilen boyutta kilimler veya battaniyeler elde edilir. Düz çizgiler ÅŸeklinde çeÅŸitli renklerde dokunur. Çok eski tarihlerden beri kullanılır. Trabzon’un her yöresinde eskiden yapılırken, günümüzde sadece Åžalpazarı Ä°lçesinde yapılmaktadır. Günümüzde çok deÄŸiÅŸlik amaçla kullanılır. ÇeÅŸitli aksesuarlar yapılabilir.
03.Günümüzde de kullanılan yöresel kadın kıyafetidir. Özel dikim tekniÄŸi, nakışları ve aksesuarları ile tamamen Åžalpazarı ilçesine özgüdür. Ana hatları ile eski zamandan beri kullanılmakla beraber modernleÅŸme ve alışveriÅŸ imkanlarının artmasıyla, aksesuarların kullanımında zamanla deÄŸiÅŸiklikler olmuÅŸtur. Dikim teknikleri, nakışlar ve aksesuarlar moda tasarımında kullanılabilir.
04.Yöresel kıyafetin giydirildiÄŸi, yaklaşık 40 cm büyüklüÄŸünde bebeklerdir.2006 yılında Åžalpazarı Halk EÄŸitimi Merkezinde yapılmaya baÅŸlanmıştır. Tamamen Åžalpazarı ilçesine aittir. Kıyafet ve aksesuarların hazırlanmasında fazla ,iÅŸ gücü gerektiÄŸinden istihdam alanında kullanılabilir.Kıyafetler aslına uygun ÅŸekilde hazırlanır.
05.Yöresel kıyafette peÅŸtamalı sabit tutmak, süs ve acil durumlarda yük taşımak amacıyla kullanılan araçtır.1 cm eninde 1,5 – 3 metre uzunluÄŸunda olup uçlarında 4’lü örgü tekniÄŸi ile örülmüÅŸ 1 metre uzunluÄŸunda artırmalar vardır. Uç kısımları püsküllerle süslüdür. Özel ÅŸekilde bele baÄŸlanır. Çok eskiden beri kullanılır. Trabzon’un kırsalında kullanılmakla beraber süslemeleri, baÄŸlanma ÅŸekli Åžalpazarı’na özgüdür. Aksesuar eÅŸyaların yapımında da kullanılır.
06.Yörede yük taşımak kullanılan,5 cm eninde, taşınacak yükün cinsine göre 5-10 metre uzunluÄŸunda, yün veya orlon iplikten yapılan dokuma çeÅŸididir. Üzerinde basit dokuma nakışları olup çok süslü deÄŸildir. uç kısımlarındaki ipler özel ÅŸekilde örülür. Yöre kültüründe arazinin engebeli olmasından dolayı yükler sırtta taşınır. Dırmaç iki kat haline getirilerek yükü baÄŸlayıp sırtta taşımaya uygun hale getirilir. Çok eski tarihlerden beri kullanılmaktadır. Trabzon’un sahilden uzak olan iç kesimlerinde kullanılmaktadır. Bu dokuma çeÅŸitli kıyafetlerle aksesuar olarak, süs eÅŸyası yapımında ,sırt çantası saplarında daÄŸcılıkta kullanılabilir.
TRABZON-Vakfıkebir
Vakfıkebir Halk Eğitimi Merkezi
Üretilen DeÄŸerler
01.Horon
02.Fırıncılık ( Vakfıkebir ekmeği)
03.Trabzon Hasırı
04.Ä°shaklı Kilidi ( Unutulmaya yüz tutmuÅŸ öÄŸe)
05.Sepet ÖrücülüÄŸü
06.AhÅŸap Oyma TekniÄŸi ( Unutulmaya Yüz TutmuÅŸ)
01.Horon, ilimizde olduÄŸu gibi ilçemizde de önemli bir halk kültürü öÄŸesidir. DüÄŸünlerde, bayramlarda ve mutlu anlarda kendimizi ifade etme biçimimizdir. Bu deÄŸerimizin kuÅŸaklara aktarımı için merkezimiz her yıl ilkokul ve ortaokul düzeyinde kız ve erkek öÄŸrenciler için kurslar açmaktadır. Bu kurslarla çocuklarımız halk kültürüyle baÄŸlarını güçlendirmekte, peÅŸtemal, kazaz, kuÅŸak, yemeni gibi kıyafet öÄŸelerini öÄŸrenerek kültürel bilinç kazanmaktadır. Horon ekiplerinde yer alan öÄŸrenciler etkinlikler için il dışına çıktıklarında farklı kültürlerle tanışmakta, bilgi ve görgülerini geliÅŸtirmektedir. Ayrıca horon öÄŸrenen çocuklarımız ileride bu becerilerini ücretli ders vererek ekonomik kazanca dönüÅŸtürebilmektedir. Merkezimiz, kuruluÅŸundan bu yana bu hizmeti kesintisiz sürdürmektedir.
02.Ä°lçemizin tescilli kültürel deÄŸeri olan Vakfıkebir EkmeÄŸi nin tanıtım ve aktarımı için fırıncılık kursumuz planlanmaktadır.
03.Ä°limizin bir kültürel deÄŸeri olan Trabzon Hasırı örme iÅŸi ile ilgili kursumuz planlanmaktadır.
04.Ä°lçemizin Ä°shaklı Mahallesinde üretilen el yapımı kilidin yeni kuÅŸaklara aktarımı konusunda kurs planlanmaktadır.
05.Sepet yöremiz kültüründe günlük yaÅŸam için kullanılan vazgeçilmez bir nesne iken deÄŸiÅŸen yaÅŸam ÅŸartlarında artık eskisi gibi kullanılmamaktadır. Bu nedenle yapım tekniÄŸini bilen her geçen güz azalmaktadır. Merkezimiz bu kültürel öÄŸemizin yok olmaması için kurs planlamaktadır.
06.AhÅŸap oyma tekniÄŸi de geliÅŸen sanayi ve deÄŸiÅŸen yaÅŸam alışkanlıklarından dolayı önemini kaybetmekte, unutulmaya yüz tutmaktadır. Bu nedenle merkezimiz ahÅŸap oymacılığı konusunda kurs planlamaktadır.