Trabzon, Türkiye
18 Halk Eğitim Merkezi
Trabzon, Karadeniz’in güçlü ritmi ve köklü ticaret geleneğiyle şekillenen dinamik bir kültürün kentidir. Telkâri işçiliğinden ahşap oymacılığına, geleneksel el sanatlarından yerel zanaatkârlığa uzanan miras; sabır ve ustalıkla hayat bulur. Denizin dalgası ve dağların direnci, zanaatkârın elinde karakterli bir estetiğe dönüşür. Trabzon’da üretim, geçmişten gelen kültürel birikimi kararlı bir süreklilikle bugüne taşır. Trabzon, emeği cesaret ve ustalıkla buluşturan, Anadolu’nun canlı ve güçlü renklerinden biridir.
This is your About section. Every website has a story and users want to hear yours. This is a great opportunity to give a full background on who you are and what your site has to offer. Double click on the text box to edit the content and add all the information you want to share. You may like to talk about how you got started and share your professional journey. Explain your core values, your commitment to customers and how you stand out from the crowd.
TRABZON-Çaykara
Çaykara Halk Eğitimi Merkezi
Üretilen Değerler
01.Kofi
02.Külek
03.Feretiko
04.Yayık
01.Kuru yaprak taşımak amacıyla kullanılan bir sırt sepetidir. Çoğunlukla fındık çubuklarından yapılır. Doğu Karadeniz bölgesinde kalaf olarak bilinen sırt sepeti, Dîvânu Lugâti't-Türk'te "kürin" olarak geçmektedir.Lazcada sırt sepeti olarak kullanılan "tikina" ve "kalati" kelimeleri, Gürcücede bebek anlamına kalan "iina" kelimesinden türemiştir. Kuru yaprak taşımak amacıyla kullanılan kofin, Anadolu'da köfün/köhün, Ordu'da köğün, Yunancada kofini adıyla bilinmektedir. Kofin kelimesi, Antik Yunancada sepet anlamına gelen kofinos kelimesinden türemiştir.Batı Rize'de orta boy sırt sepetine metroşike, metuşi veya metruş denmektedir.
02.Külek, bal, yoğurt, yağ, pekmez, süt,peynir gibi gıda maddelerini saklamaya ve taşımaya yarayan kulplu veya kulpsuz derin bir mutfak aletidir. Külek yapımında beyaz dut, siyah dut, sultani söğüt ve ceviz ağacından elde edilen kereste kullanılır. Külek Peyniri; Trabzon, Araklı, Tonya, Çaykara, Of, Artvin, Rize, Posof'ta üretilen peynirdir. İnek sütünden yapılır. Külek denilen ahşap fıçılarda hazırlanır.
03.Yurt dışında “Trabzon keteni”, yurt içinde ise Rize Bezi olarak bilinen Feretiko, Doğu Karadeniz’de kendir ipliğinden el tezgâhlarında dokunan geleneksel bir kumaştır. Geçmişi İskitler dönemine dayanan bu üretim biçimi, 1960’lı yıllara kadar bölgedeki evlerde yaygın olarak sürdürülmüştür. Kenevirden elde edilen iplerle dokunan Feretiko, gömlek, havlu, iç çamaşırı ve çarşaf yapımında kullanılmış, teri hızlı emip kurutması ve hava aldırması nedeniyle çok tercih edilmiştir. Osmanlı döneminde saray eşrafının yanı sıra sıcak ve nemli bölgelerden de talep görmüştür. Yunanca Karadeniz diyalektinde “giyim için kumaş” anlamına gelen Feretiko, tarihi kayıtlarda Tanrıça Attika’nın giysisiyle de ilişkilendirilir.
04.Trabzon yayla evlerinde hayvansal ürünlerden tereyağı, ayran gibi ürünleri elde edebilmek için ahşaptan yapılan alt kısmı geniş üst kısmı dar ve 120-130 cm boyunda geniş tarafından tutulup, çalkalanarak kullanılan bir araçtır. Bölgemizde hayvancılığın yaygın olduğu zamanlarda yoğun olarak kullanılan yayıklar tereyağı yapımında kullanılırdı. Sağlam ağaçlardan el işçiliği ile yapılan yayıklar bölge halkı tarafından kullanılmaktadır. Ahşap yayıklardan dolayısıyla bölgemizde birçok tereyağı markası bulunmaktadır.
TRABZON-Dernekpazarı
Dernekpazarı Halk Eğitimi Merkezi
Üretilen Değerler
Ahşap Kaşık
Yöremizde şimşir ağacından üretilen kaşıktır. Dere yataklarında ve kayalık alanlarda yetişen şimşir ağacı dayanıklı ve işlenmesi zor bir ağaçtır. Bu kaşıkları hala daha yöremizde ev hanımları tercih etmektedir. Usta sayısı ise giderek azalmaktadır.
TRABZON-Köprübaşı
Trabzon Köprübaşı Halk Eğitimi Merkezi
Üretilen Değerler
Şimşir Kaşık Yapımı
Şimşir Kaşık, şimşir ağacından elde edilir. Sert ve dayanıklı bir ağaç türü olan şimşir ağacı, yaklaşık 10 yılda bir yaş alır ve büyür, o nedenle de normal boyutlarına ulaşması yaklaşık 100 yılı bulur. Bu ağaçtan yapılan kaşıklar da dayanıklı ve özeldir. İlçemizde bu ağaçlar koruma altında olup izinle kesim yapılmaktadır. Bu kaşıklar dayanıklı ve kullanışlı olduğu için hem ilçe halkı hem de ulusal ölçekte yoğun talep görmektedir. Bu nedenle ilçemizde şimşir kaşığı yapımı yaygın olup satışları da gerçekleşmekte ve ilçe halkına ekonomik katkı sağlamaktadır. Ayrıca bu alanda ki kurslar unutulmaya yüz tutmuş kurslar kapsamında açılarak bu çalışmaların devamı sağlanmaktadır.
TRABZON-Şalpazarı
Şalpazarı Halk Eğitimi Merkezi
Üretilen Değerler
01.Çanta
02.Dastar
03.Yöresel Kadın Kıyafeti
04.Ağasar Bebeği
05.Bel Bağı
06.Dırmaç
01.Yörede, erzak, malzeme taşımada kullanılan çeşitli boyutlarda, elde dokunarak ve nakışlayarak yapılan ürünlerdir. Çok eski zamanlardan beri kullanılmaktadır. Boyutlarına göre sırt çantası veya yan çanta olarak kullanılır. Geleneksel olarak üretilen çantalar sağlam ve kullanışlı olması sebebiyle tercih edilir(sırtta terlememesi, hafif olması gibi). Yün ve orlon ipliklerden, konar-göçer, yer tezgahlarında dokunarak elde edilen kumaştan, özel elde dikiş teknikleriyle yapılır. Yöresel nakışlarla ve püsküllerle süslenir. Çok eski zamanlardan beri kullanılır. Trabzon’un iç kesimlerinde yapılmakla beraber dikim ve süsleme teknikleri Şalpazarı’na hastır. Yörede çokça kullanıldığı için istihdam sağlayıcı bir iş olabilir.
02.Kilim ve battaniye olarak kullanılan yöresel dokumadır. Yün ve orlon iplik kullanılarak konar-göçer tezgahlarda dokunan 30 cm enindeki kumaşlar elde yapılan özel dikiş teknikleriyle birleştirilerek istenilen boyutta kilimler veya battaniyeler elde edilir. Düz çizgiler şeklinde çeşitli renklerde dokunur. Çok eski tarihlerden beri kullanılır. Trabzon’un her yöresinde eskiden yapılırken, günümüzde sadece Şalpazarı İlçesinde yapılmaktadır. Günümüzde çok değişlik amaçla kullanılır. Çeşitli aksesuarlar yapılabilir.
03.Günümüzde de kullanılan yöresel kadın kıyafetidir. Özel dikim tekniği, nakışları ve aksesuarları ile tamamen Şalpazarı ilçesine özgüdür. Ana hatları ile eski zamandan beri kullanılmakla beraber modernleşme ve alışveriş imkanlarının artmasıyla, aksesuarların kullanımında zamanla değişiklikler olmuştur. Dikim teknikleri, nakışlar ve aksesuarlar moda tasarımında kullanılabilir.
04.Yöresel kıyafetin giydirildiği, yaklaşık 40 cm büyüklüğünde bebeklerdir.2006 yılında Şalpazarı Halk Eğitimi Merkezinde yapılmaya başlanmıştır. Tamamen Şalpazarı ilçesine aittir. Kıyafet ve aksesuarların hazırlanmasında fazla ,iş gücü gerektiğinden istihdam alanında kullanılabilir.Kıyafetler aslına uygun şekilde hazırlanır.
05.Yöresel kıyafette peştamalı sabit tutmak, süs ve acil durumlarda yük taşımak amacıyla kullanılan araçtır.1 cm eninde 1,5 – 3 metre uzunluğunda olup uçlarında 4’lü örgü tekniği ile örülmüş 1 metre uzunluğunda artırmalar vardır. Uç kısımları püsküllerle süslüdür. Özel şekilde bele bağlanır. Çok eskiden beri kullanılır. Trabzon’un kırsalında kullanılmakla beraber süslemeleri, bağlanma şekli Şalpazarı’na özgüdür. Aksesuar eşyaların yapımında da kullanılır.
06.Yörede yük taşımak kullanılan,5 cm eninde, taşınacak yükün cinsine göre 5-10 metre uzunluğunda, yün veya orlon iplikten yapılan dokuma çeşididir. Üzerinde basit dokuma nakışları olup çok süslü değildir. uç kısımlarındaki ipler özel şekilde örülür. Yöre kültüründe arazinin engebeli olmasından dolayı yükler sırtta taşınır. Dırmaç iki kat haline getirilerek yükü bağlayıp sırtta taşımaya uygun hale getirilir. Çok eski tarihlerden beri kullanılmaktadır. Trabzon’un sahilden uzak olan iç kesimlerinde kullanılmaktadır. Bu dokuma çeşitli kıyafetlerle aksesuar olarak, süs eşyası yapımında ,sırt çantası saplarında dağcılıkta kullanılabilir.
TRABZON-Vakfıkebir
Vakfıkebir Halk Eğitimi Merkezi
Üretilen Değerler
01.Horon
02.Fırıncılık ( Vakfıkebir ekmeği)
03.Trabzon Hasırı
04.İshaklı Kilidi ( Unutulmaya yüz tutmuş öğe)
05.Sepet Örücülüğü
06.Ahşap Oyma Tekniği ( Unutulmaya Yüz Tutmuş)
01.Horon, ilimizde olduğu gibi ilçemizde de önemli bir halk kültürü öğesidir. Düğünlerde, bayramlarda ve mutlu anlarda kendimizi ifade etme biçimimizdir. Bu değerimizin kuşaklara aktarımı için merkezimiz her yıl ilkokul ve ortaokul düzeyinde kız ve erkek öğrenciler için kurslar açmaktadır. Bu kurslarla çocuklarımız halk kültürüyle bağlarını güçlendirmekte, peştemal, kazaz, kuşak, yemeni gibi kıyafet öğelerini öğrenerek kültürel bilinç kazanmaktadır. Horon ekiplerinde yer alan öğrenciler etkinlikler için il dışına çıktıklarında farklı kültürlerle tanışmakta, bilgi ve görgülerini geliştirmektedir. Ayrıca horon öğrenen çocuklarımız ileride bu becerilerini ücretli ders vererek ekonomik kazanca dönüştürebilmektedir. Merkezimiz, kuruluşundan bu yana bu hizmeti kesintisiz sürdürmektedir.
02.İlçemizin tescilli kültürel değeri olan Vakfıkebir Ekmeği nin tanıtım ve aktarımı için fırıncılık kursumuz planlanmaktadır.
03.İlimizin bir kültürel değeri olan Trabzon Hasırı örme işi ile ilgili kursumuz planlanmaktadır.
04.İlçemizin İshaklı Mahallesinde üretilen el yapımı kilidin yeni kuşaklara aktarımı konusunda kurs planlanmaktadır.
05.Sepet yöremiz kültüründe günlük yaşam için kullanılan vazgeçilmez bir nesne iken değişen yaşam şartlarında artık eskisi gibi kullanılmamaktadır. Bu nedenle yapım tekniğini bilen her geçen güz azalmaktadır. Merkezimiz bu kültürel öğemizin yok olmaması için kurs planlamaktadır.
06.Ahşap oyma tekniği de gelişen sanayi ve değişen yaşam alışkanlıklarından dolayı önemini kaybetmekte, unutulmaya yüz tutmaktadır. Bu nedenle merkezimiz ahşap oymacılığı konusunda kurs planlamaktadır.