top of page

Erzurum, Türkiye

görsel_2026-01-05_191801104.png

20 Halk Eğitim Merkezi, 1 Olgunlaşma Enstitüsü

erzurum.png
erzurum-02.png

Erzurum, yüksek platoların ve sert iklimin yoğurduğu güçlü bir ustalığın kentidir. Oltu taşının zarafeti, ehram dokumalarının asaleti ve geleneksel el sanatlarının inceliği; sabırla şekillenen bir kültürel mirası yansıtır. Soğuğun berraklığı, zanaatte ölçüye ve dayanıklılığa dönüşür. Erzurum’da üretim, gösterişten uzak ama derin anlamlar taşıyan bir sürekliliktir. Her motifte kadim bir hafıza, her işçilikte kararlı bir duruş hissedilir. Erzurum, dirayetli ruhunu estetikle buluşturan, Anadolu’nun güçlü ve vakur renklerinden biridir.

ERZURUM-Aşkale

Aşkale Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Çarşı, İstanbul Cd., 25500 Aşkale/Erzurum

Telefon: 04424151125

Konum

ERZURUM-Aziziye

Aziziye Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Ilıca, Hükümet Konağı, 25700 Aziziye/Erzurum

Telefon: 04426313882

Konum

Üretilen Değerler

01. EHRAM
02.HeybeÇanta
03.KIRLENT
04.ERKEK YELEK
05.MARAŞİŞİ OTANTİK TAKIM
06.BARDAKALTI
07.FULAR

ERZURUM_Aziziye_HEM01-ehram.png
ERZURUM_Aziziye_HEM02-ehram.png
ERZURUM_Aziziye_HEM04-heybeçanta.png
ERZURUM_Aziziye_HEM07-otantiktakım.png
ERZURUM_Aziziye_HEM09-fular.png
ERZURUM_Aziziye_HEM08-bardakaltı.png

01.İnsanların giyim ihtiyacı insanlık tarihiyle başlamış, çevre koşulları ve sosyal hayatla şekillenmiştir. Erzurum’da uzun süren kış nedeniyle giysiler kalın ve yünlü kumaşlardan yapılmıştır. Ehram, koyun yününden elde edilen ipliklerle dokunan yöresel bir el dokumasıdır. Yün, elle yıkanıp taranarak teşi adı verilen aletlerle ipliğe dönüştürülür, çirişle sertleştirilip dokumaya hazırlanır. 18. yüzyılda “Culfa” adıyla bilinen ehram, tamamen doğal renkli yünlerle üretilmiştir. 90-110 cm eninde, 4-4,5 m boyunda dokunan ehram, tabiat motifleriyle süslenir. Günümüzde köylerde kullanılmaya devam etmekte, halk eğitim merkezlerinde açılan kurslarla öğretilerek kültürel miras olarak yaşatılmaktadır.
02.Ehram dokuma kumaştan üst kısmı işlenerek yapılır.
03.Ehram dokumadan yapılarak dekoratif kırlent yapılır.
04.Sırt kısmı astarlı ehram dokuma kumaştan yapılır.
05.Ehram dokuma kumaş üzerine maraş işi tekniği ile işlenip kenarları elde bağlanarak saçak ile süslenmektedir.
06.Desenler ehram üzerine bilgisayarlı makinede işlenip şekil verilerek üretilmektedir.
07.Kenarları yün iplik kullanılarak elde tığ oyası ile süslenir. Uçlarına yün püskül bağlanır.

Başlıksız-2.png

This is your About section. Every website has a story and users want to hear yours. This is a great opportunity to give a full background on who you are and what your site has to offer. Double click on the text box to edit the content and add all the information you want to share. You may like to talk about how you got started and share your professional journey. Explain your core values, your commitment to customers and how you stand out from the crowd. 

ERZURUM-Çat

Çat Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Oyuklu, Adliye Sk. 24/ 103, 25750 Çat/Erzurum

Telefon: 04426112491

Konum

ERZURUM-Hınıs

Hınıs Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Sanayi, İnönü Cad., 25600 Hınıs/Erzurum

Telefon: 04425113050

Konum

ERZURUM-Horasan

Horasan Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Yukarıtahirhoca, Erzurum Ağrı Yolu No:1, 25800 Horasan/Erzurum

Telefon: 04427113404

Konum

ERZURUM-İspir

İspir Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Karşıyaka, İnayettin Osman Cad. Hükümet Konağı, 25900 İspir/Erzurum

Telefon: 04424513135

Konum

ERZURUM-Karaçoban

Karaçoban Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Hacılar, Hastane Cd., 25610 Karaçoban/Erzurum

Telefon: -

Konum

ERZURUM-Karayazı

Karayazı Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Yeni, 25830 Karayazı/Erzurum

Telefon: -

Konum

ERZURUM-Köprüköy

Köprüköy Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Ziyaret, 25340 Köprüköy/Erzurum

Telefon: 04426912215

Konum

ERZURUM-Narman

Narman Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Camikebir mahallesi, Erzurum Cd., 25530 Narman/Erzurum

Telefon: 04427412069

Konum

ERZURUM-Oltu

Oltu Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Karabekir, Halk Eğitim Sk., 25400 Oltu/Erzurum

Telefon: -

Konum

ERZURUM-Olur

Olur Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Merkez, R4HH+2MM, 25650 Olur/Erzurum

Telefon: 04428412032

Konum

Üretilen Değerler

Karnavas Bezi

ERZURUM_Olur_HEM11-karnavasbezi.png
ERZURUM_Olur_HEM10-karnavasbezi.png

Karnavas Bezi Bölge insanının rivayetlerine göre yaklaşık 250 yıldır bölgede dokunmaktadır. Karnavas Bezini yöre dokumalarından ayıran en önemli özelliği pamuklu dokuma olmasıdır. Bezayağı, örgüdeki dokumalar, tekstil tarihinin en eski dokuma türlerinden biridir. Pamuk ipliğiyle dokunan Karnavas Bezi, üzerindeki birbirinden farklı 30”a yakın desen ve motiflerle Orta Asya Türk kültürünün ve medeniyetinin izlerini taşımaktadır.

ERZURUM-Palandöken

Palandöken Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Adnan Menderes, Zeynep Sk., 25070 Palandöken/Erzurum

Telefon: 04423162944

Konum

Üretilen Değerler

Erzurum Yerel Kıyafetleri ( Folklorik Kıyafetler)

ERZURUM_Palandöken_HEM14-yöreselkıyafet.jpeg
ERZURUM_Palandöken_HEM13-yöreselkıyafet.jpeg
ERZURUM_Palandöken_HEM12-yöreselkıyafet.jpeg

Erzurum şehrine ait yerel kıyafetler ve folklor için üretilen kıyafetler: Bu kıyafetler günümüzde özellikle Erzurum yöresi Bar oyuncuları için üretilmektedir. Kurs merkezimizde bunların üretimi yapılmaktadır. Kültürel mirasımızın yaşatılması için önemli bir etkinliktir.

ERZURUM-Pasinler

Pasinler Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Reşadiye, Değirmen Sk. No:8, 25300 Pasinler/Erzurum

Telefon: 04426613106

Konum

Üretilen Değerler

01.HALI DOKUMA
02.FİLOGRAFİ
03.İĞNE OYASI
04.TEL KIRMA

ERZURUM_Pasinler_HEM16-halıdokuma.png
ERZURUM_Pasinler_HEM15-halıdokuma.png
ERZURUM_Pasinler_HEM23-telkırma.png

01.İnsanoğlu var olduğundan beri el sanatları yaşamın bir parçası olmuştur. El emeği ile yapılan halıcılık, sabır ve incelik gerektiren bir sanattır. Günümüzde makineleşme artsa da Erzurum’da ustalarımızın gayretiyle bu kültür yaşatılmaktadır. Kök boyalarla renklendirilen halılar genellikle geometrik kompozisyonlarla dokunur; Çengel, Türkmen gülü, Yıldız, Ejder, Oğ damgası, Küpe, Pıtrak, Gözü çengelli baklava gibi motifler sıkça kullanılır. Asya Türk halı geleneğinin izlerini taşıyan Bardız ve Gökşen kilimleri ile Ehram, Erzurum el sanatlarının önemli örneklerindendir. Kursiyerlerimiz halı dokuma sürecinde büyük keyif almakta, usta öğreticilerin desteğiyle hem kültürel bir mirası öğrenmekte hem de gelecekte mesleğe dönüştürmeyi hedeflemektedir.
02.Bir motif ya da desenin, ahşap malzeme üzerine çiviyle çakılması ve arasından çeşitli renklerde iplik veya teller geçirilmesi ile oluşturulan bir el sanatıdır. Filografide, hat yazıları, simetrik desenler, amblemler, logolar, manzara resimleri, minyatürler, çiçekler desen olarak kullanılabilmektedir.Ortadoğu'da ortaya çıkmış olup birçok ülkeye yayılmıştır. Fakat yapımının zor olduğu düşüncesiyle yok olmaya yüz tutmuş sanat olarak değerlendirilmektedir. Filografi sanatı ülkemizde geçmiş zamanlarda amatör olarak hapishanelerde ve el işi derslerinde ilkokullarda yaptırılmıştır.
03.İpliğin iğneye sarılmasıyla oluşturulan iplik halkasının içinden iğnenin çekilmesiyle meydana gelen düğümlerin (ilmeklerin) yan yana ya da üst üste tutturulması işlemidir. Türklere ait ilk resmi belgelerin M.Ö. 7 ve 8. yy’da arkeolojik kazılarda ortaya çıktığı bilinmektedir. Orta Asya coğrafyasında önemli bir devlet olan Hunların Pazırık 2 kurganında çıkan eserlerinde, örgü ile ilgili ilk örneklerin ortaya çıkması oyanın köklü bir geçmişe sahip olduğunu göstermektedir.
04.17. yüzyıldan günümüze ulaşan bir el sanatı olan tel kırma, o dönem kadınlarının başörtüleri uçuşmasın diye buldukları bir yöntemdir. Başörtülerinin kenarlarına yaptıktan motifleri, ellerinde bulunan tellerle işleyerek kumaşa ağırlık kazandırmışlar. Yapılan işleme esnasında tel, doğası gereği, her adımda kıvrılıp hiçbir kesici âlet kullanılmadan kendi kendine kırdırıldığı için adı da "telkırma" olarak yerleşmiş.

ERZURUM-Pazaryolu

Pazaryolu Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  21 Haziran, 25930 Pazaryolu/Erzurum

Telefon: 04424812438

Konum

ERZURUM-Şenkaya

Şenkaya Halk Eğitimi Merkezi

Adres: Yukarı, Uğur Yolu No:45, 25360 Şenkaya/Erzurum

Telefon: 04428612392

Konum

ERZURUM-Tekman

Tekman Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  İsmetpaşa, Hürriyet Bulv., 25560 Tekman/Erzurum

Telefon: 04425612059

Konum

ERZURUM-Tortum

Tortum Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Rabia Ana, 25030 Tortum/Erzurum

Telefon: 04427612020

Konum

ERZURUM-Uzundere

Uzundere Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Merkez, Org. Siyami Taştan Cd. No:46, 25440 Uzundere/Erzurum

Telefon: 04427912218

Konum

ERZURUM-Yakutiye

Yakutiye Halk Eğitimi Merkezi

Adres:  Yukarı Mumcu, Çaykara Sk., 25100 Yakutiye/Erzurum

Telefon: 04422347990

Konum

Üretilen Değerler

01.Ehram üzerine kırlent
02.Erzurum'un simgesi kar taneli örtü
03.KIZILCIK AĞACI ASMALI ÇİFTE MİNARELİ MEDRESE PANOSU
04.Ehram üzerine kağıt ip çanta

ERZURUM_Yakutiye_HEM25-ehramkırlent.png
ERZURUM_Yakutiye_HEM27-kartaneliörtü.png
ERZURUM_Yakutiye_HEM31-ehramçanta.png
ERZURUM_Yakutiye_HEM28-kartaneliörtü.png
ERZURUM_Yakutiye_HEM30-medresepano.png

01.Anadolu, birçok uygarlığa ev sahipliği yapmış ve bu nedenle el sanatları bakımından oldukça zengin bir kültürel mirasa sahiptir. Erzurum’da giyimin en eski örneklerinden biri olan ehram, yalnızca bir giysi değil aynı zamanda motifleriyle anlam taşıyan bir sanat ürünüdür. Ehramlarda kullanılan desenler; ceviz kanadı, reyhan dalı, elma şeleği, mercimek, çark yıldızı, arı dala kondu ve saat kordonu gibi motiflerden oluşur. Ceviz kanadı kırılmış cevizin içini, reyhan dalı yörede yetişen bitkiyi, çark yıldızı değirmen çarkını simgelerken saat kordonu tamamlayıcı bir motif olarak haşiyelerde sıklıkla yer alır. Günümüzde bu motifler etamin kumaş üzerine kanaviçe tekniğiyle işlenerek yaşatılmaktadır.
02.Kar, doğanın en zarif incilerinden biridir; sessizce gelir, sessizce gider ve saflığın simgesi olarak yüreklere dokunur. Erzurum’un uzun ve soğuk kış gecelerinde kadınlar, zamanlarını kanaviçe yaparak ve örgü örerek değerlendirirler. Hazırlanan bu çalışmada da kar tanesi motifi işlenmiştir. Kullanılan malzemeler sıfır atık anlayışıyla önceki işlerden kalan etamin kumaşı ve ipliklerdir. Böylece hem çevreye duyarlı bir yaklaşım sergilenmiş hem de el emeğiyle anlamlı bir eser ortaya konmuştur. Kar tanesi, saflığın ve temizliğin sembolü olarak kadınların duygularıyla birleşmiş; ince ince işlenen motifler, Erzurum’un kışına estetik bir yansıma katmıştır.
03.Çifte Minareli Medrese, Erzurum’un simgesi haline gelmiş önemli bir Selçuklu eseridir ve 13. yüzyıl sonlarında yapıldığı kabul edilmektedir. Mimari zenginliği ve işleme detaylarıyla dikkat çeken bu yapı, el sanatlarına da ilham olmuştur. Türk kadının en yaygın uyguladığı işleme çeşitlerinden biri olan kanaviçe, geçmişten günümüze değerini korumuş ve kültürümüzde önemli bir yer edinmiştir. Bu çalışmada, hem Erzurum’un simgesi Çifte Minareli Medrese hem de geleneksel işleme sanatı kanaviçe tekniğiyle buluşturulmuştur. Kumaş olarak doğal iplerden dokunan yün tela, iplik olarak koton tercih edilmiştir. Panonun gerginliğini sağlayan aksam kızılcık ağacından yapılmış, üzeri vernikle parlatılmıştır. Yan süslemesinde üzerlik otu ve püskül kullanılarak ürün zenginleştirilmiş, kültürel bir pano örneği ortaya çıkarılmıştır.
04.Erzurum ve çevresinde kadınların dışarı çıkarken kullandıkları ehram, ince eğilmiş koyun yününden, zahmetli aşamalardan geçerek düz yüzeyli mekikli dokuma tekniğiyle elde edilen geleneksel bir dış giysidir. Günümüzde bu kıymetli kumaş, kadın ve erkek giysilerinde ile aksesuarlarında modern kullanıma uyarlanmıştır. Bu fikirden hareketle doğal kâğıt ip ve ehram kumaşı birlikte kullanılarak özel bir el çantası tasarlanmıştır. Çantada, yöreye özgü renk ve desenlere sahip ehramın üzerine Erzurum’la özdeşleşen kardelen motifi işlenmiştir. Taban ve üst kısımda kâğıt ip örümü tercih edilmiş, püskül çalışmasında boncuk sarılarak ehram iplikleriyle kordon oluşturulmuş ve uçlarına boncuklar eklenmiştir. Çanta çift taraflı tasarlanmış, arka yüzeyinde ehramın uç püskülleri kullanılarak orijinal görünüm kazandırılmıştır.

 

ERZURUM

Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü

Adres:  Rabia Ana, Şerif Efendi Cd. No5, 25000 Yakutiye/Erzurum

Telefon: 04423150506

Konum

Üretilen Değerler

01.Ehram Kumaşı
02.Oltu taşı
03.Bardız Kilimi
04.Kadama Bohça
05.Koç Başı Burma Bilezik
06.Firkete Oyası

ERZURUM_Olgunlaşma05-oltutaşı.png
ERZURUM_Olgunlaşma08-bohça.png
ERZURUM_Olgunlaşma09-bohça.png
ERZURUM_Olgunlaşma10-koçbaşıbilezik.png
ERZURUM_Olgunlaşma12-firketeoyası.png
ERZURUM_Olgunlaşma01-ehram.png
ERZURUM_Olgunlaşma02-ehram.png
ERZURUM_Olgunlaşma03-ehram.png

01.Erzurum yöresi, medeniyetin doğduğu ilk yerlerden biridir ve şiddetli soğuklar giyim kuşamı şekillendirmiştir. Hayvancılığın gelişmesiyle hayvanın etinden, sütünden ve derisinden birçok ürün elde edilmiştir. Bu ürünlerden biri olan ehram, koyun yününden üretilen ve kadınların giydiği geleneksel bir dış kıyafettir. Özellikle gelin olacak kızların çeyizinde mutlaka beyaz ehram bulunur; gelin çıkarma geleneğinde gelinin başına tutulur, vefat eden kadının tabutunun üzerine örtülür. Kışın sıcak, yazın serin tutma özelliğiyle tercih edilen ehram, günümüzde Erzurum Olgunlaşma Enstitüsü atölyelerinde el emeğiyle işlenerek modern ürünlere dönüştürülmektedir. Bu sayede maddi ve manevi kültür yaşatılmakta, geçmişle gelecek arasında köprü kurulmaktadır. Ehram alanında 43 usta öğretici görev yapmaktadır.
02.Oltu taşı, fosilleşmiş reçinelerden meydana gelmiştir. Türkiye’de sadece Erzurum’un Oltu ilçesinde bulunmaktadır. Siyah, sert, parlak, kavlı biçiminde kırıkları olan, parlatılabilir, tıraşlanabilir bir linyit türüdür.
Erzurum’un simgesi ve coğrafi işaretli ürünüdür. Ayrıca Oltu taşından yapılan bazı ürünlerin tasarım tescili alınmıştır.
03.Adını Erzurum`un Şenkaya ilçesinin Bardız köyünden almıştır. Yörenin kültürel birikimiyle oluşan bir el sanatı ürünüdür. Renk, motif, zeminde siyahın hâkimiyeti ile kendine has özellikleri vardır. Osmanlı Saray kilimleri ile aynı özellikte dokunmuş, stilize edilmiş bitki motifleri ve doğal görünümlü iri güller dikkat çekmektedir.
04.Doğu Anadolu bölgesinde nişanlarda, düğünlerde ve özel günlerde misafirlere verilen kadife kumaş üzerine işleme yapılan bohçadır. Geleneksel el sanatlarıyla bezenmiş bohçalar, karşılıklı hediyeleşmeyle sosyal ilişkileri geliştirmiştir.
05.Erzurum’un geleneksel takılarındandır. Bileziğin uç kısmında bulunan koçbaşı motifi, Anadolu kültüründe gücü, cesareti ve koruyuculuğu simgeler. Koçbaşı, aynı zamanda bereket, güç ve aileye olan bağlılığı da ifade eder. Bu motifin bileziklerde kullanılması, takıyı sadece bir süs eşyası olmaktan çıkararak kültürel ve sembolik anlam da kazandırır.
06.Erzurum yöresinde kadınların geleneksel el işlerinde sıkça kullandıkları ve çok ince işçilik gerektiren bir oya türüdür. Firkete, iki ucu sivri uzun bir iğneye benzer. Oya yapımında ilmeklerin düzenli, sıkı ve zarif şekilde örülmesini sağlar. Erzurum’da yapılan firkete oyaları genellikle başörtüsü, yemeni ve yazma kenarına işlenir.

Milli_Eğitim_Bakanlığı_Logo.svg.png
29093133_hbo.jpg

Anadolu'nun Renkleri: Türkiye'nin Geleneksel El Sanatları Haritası, Milli Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü tarafından 2026 yılında oluşturulmuştur.

bottom of page